Leren met hulp van een vrijwilliger: 1 + 1 = 3

Wij krijgen zo nu en dan vragen over de inzet van vrijwilligers bij het verbeteren van de Nederlandse taal van Amsterdammers. Zorgen zij voor broodroof van professionele docenten? Schiet de participatiesamenleving door als we Nederlandse taalles aan vrijwilligers overlaten? Wij lichten graag onze visie toe.

Voor wie doen we het eigenlijk?
Meer dan 16 procent van de Amsterdammers is laaggeletterd. Vooral in Nieuw-West, Noord en Zuidoost komt het veel voor: ongeveer 1 op de 3 inwoners in deze stadsdelen heeft moeite met lezen, schrijven, rekenen of computervaardigheden. Deze groep bestaat uit jong en oud, autochtonen en allochtonen, mensen met Nederlands als moedertaal en mensen met een andere taal als moedertaal, nieuwkomers, inburgeraars, werkenden en werkzoekenden. Kortom, een doelgroep zo divers als de stad zelf.

De taal leren gaat voor deze mensen niet allemaal op dezelfde manier. Veel hangt samen met waar mensen de taal voor nodig hebben en welke mogelijkheden zij in hun leven hebben om te leren. De behoefte van een jonge vrouw die aan het begin van haar carrière staat is anders dan een gepensioneerde man. De mogelijkheden van een alleenstaande jongen zijn anders dan die van een moeder met jonge kinderen. Gelukkig zijn er in Amsterdam veel verschillende opties om de taal te leren.

Opties om de taal te leren

Ten eerste zijn er lessen van taalaanbieders met professionele docenten, het zogenaamde formele aanbod. Dit formele aanbod is systematisch en gestructureerd binnen een omgeving die ontworpen is om te leren. Met als doel het behalen van erkende diploma’s of certificaten. Veel Amsterdammers kunnen gratis gebruik maken van het formele aanbod van de gemeente Amsterdam.

Ten tweede zijn er specifiek voor de nieuwkomers de inburgeringstrajecten die opleiden tot het inburgeringsexamen. Ook deze worden gegeven door professionele docenten.

Daarnaast zijn er activiteiten in buurthuizen, zoals kleine taalklasjes, taalcafé’s en taalcoachprojecten, allemaal met behulp van vrijwilligers. Dit is het zogenaamde informele aanbod. Meestal staat spreekvaardigheid hier centraal en is de dagelijkse praktijk van de deelnemers het onderwerp. De taalcoaches die 1 op 1 met hun taalmaatje oefenen doen dat vaak ook juist buiten, in de echte wereld.

Tot slot kunnen mensen ook nog zelfstandig werken aan hun taalvaardigheid uit boeken en met behulp van computerprogramma’s of apps.

Wat is de beste manier om de taal te leren?

Voor veel mensen is een goede manier om de taal te leren het combineren van professionele lessen met oefenen in de praktijk met behulp van een vrijwilliger. Maar dat werkt niet voor iedereen. Voor sommige mensen is vooral het oefenen van spreekvaardigheid in de praktijk wat ze nodig hebben. Weer een ander heeft genoeg aan professionele lessen en oefent daarnaast lekker zelf met vrienden.

Hoe vinden mensen de weg naar het juiste aanbod?
Daar zijn de Taalconsulenten van de gemeente Amsterdam voor. Deze specialisten informeren Amsterdammers over de mogelijkheden van de verschillende vormen van leren en zijn bekend met al het aanbod in de buurt. Hierdoor komen zoveel mogelijk mensen op de juiste plek terecht en krijgen ze de kans om de taal te leren, op een manier die bij hen past.

Doen vrijwilligers het werk van professionele docenten?

Honderden Amsterdammers zijn momenteel actief als Taalcoach. Zij trekken elke week een uurtje (of meer) uit om met hun taalmaatje de Nederlandse taal en cultuur te leren kennen. Ze spreken af in de bibliotheek om te oefenen, of gaan er samen op uit. Want als je taal in alledaagse situaties gebruikt, komt het pas echt tot leven. Wat deze taalcoaches doen is dan ook ontzettend belangrijk. Zo kunnen de taalleerders dat wat zij in hun klaslokaal leren in de praktijk brengen, in een veilige omgeving. Taalvrijwilligers zijn dus heel cruciaal bij de ondersteuning van de formele taaltrajecten. Van het vervangen van de professionele trajecten is absoluut geen sprake.

Claartje Simons, Taalcoach in Amsterdam:

“Mijn taalmaatje is vluchteling en zit in een Inburgeringsgroep op het ROC van 15 cursisten.

Hij leert daar schrijven, lezen en luisteren maar zijn spreekvaardigheid blijft achter omdat de groep op zijn school te groot is. Gelukkig komt hij een keer per week bij mij en doen we de spreekoefeningen uit zijn lesboek nog een keer, waarna het gesprek vaak alle kanten op gaat zodat we een leuke band krijgen. 

Ik merk dat hij hierdoor steeds vaker zijn zaakjes in het Nederlands in plaats van in het Engels durft te regelen. Hij zegt nu gewoon: 'Sorry, ik spreek geen Engels!'”

 

Jamila, taalmaatje in Amsterdam:

“Maureen praat rustig en langzaam zodat ik haar goed versta. We lezen vaak samen. Moeilijke woorden moet ik opschrijven. Die zoeken we op en dan maken we korte zinnen. Op straat moet ik alle woorden die ik zie spellen en proberen te lezen. We gaan samen naar de bibliotheek. Soms doen we boodschappen op de markt en in de supermarkt. Dit werkt erg goed. Op de markt zei ik vroeger vies in plaats van vis. Nu weet ik dat goed uit te spreken.”

Formeel en informeel naast elkaar

Leef en leer! biedt vrijwilligers gratis training en advies, om de kwaliteit te waarborgen en zodat zij niet zelf iedere keer het wiel uit hoeven te vinden. Voor het geven van taalles is immers wel een gedegen basiskennis nodig. Leef en leer! kent daarnaast de formele en informele aanbieders en stimuleert levendige netwerken. Want slim samenwerken en elkaars aanbod versterken levert het meest op voor de mensen die willen leren.

Wat Leef en leer! betreft is het dus niet het één of het ander, maar juist formeel en informeel naast elkaar: 1 + 1 = 3!

Annemarie de Leeuw, NT2 Docent: Ik ben taaldocent en ik merk het als mijn leerlingen ook een persoonlijke taalcoach hebben. Door het persoonlijke contact tussen een taalleerder en een vrijwilliger neemt het taalniveau van de taalleerder toe. Dat helpt mij in de lessen enorm. Maar ook voor de vrijwilliger zijn er voordelen. Het verbreedt je wereld door samen op pad te gaan en te praten over bijvoorbeeld elkaars culturen. Ook geeft het veel voldoening als je maatje vooruitgang laat zien. Het is enorm dankbaar werk.“

 

Na het lezen van deze blog ook enthousiast geworden om een stadgenoot te helpen bij het leren van de Nederlandse taal? Kijk op taalcoachwijzer.nl, sluit je aan bij een organisatie bij jou in de buurt en schrijf je in voor een training!

Delen via

Webdesign: Creative Data | Vormgeving: Dsyner